Organ bağışı nasıl yapılır?
Organ bağışı, donöre ve yakınlarına büyük bir özen gösterilerek ve belirli bir prosedür izlenerek gerçekleştirilir. Organ bağışının nasıl gerçekleştiğini buradan okuyabilirsiniz.
8 adımda organ bağışı
Yoğun bakımda yatan ve iyileşme umudu kalmayan bir hastanın durumunda, doktorlar bu hastanın organ bağışçısı olup olamayacağını araştırırlar. Doktor, olası organ bağışı öncesinde belirli bir adımları izler. Bunun tam olarak nasıl çalıştığını bilmek ister misiniz? Videoyu izleyin veya aşağıdaki adımları okuyun.
Adım 1: Donorregister (Bağışçı Sicili) sorgulanır
Bir kişinin artık iyileşemeyeceği ve tedavinin anlamsız olduğu anlaşıldığında, doktor bunu yakınlarıyla görüşür. Yalnızca tedavinin durdurulmasına karar verildiğinde ve hastanın öleceği netleştiğinde doktor Donorregister'ı arar. Burada kişinin organ ve doku bağışlayıp bağışlamak istemediği belirtilir.
Yalnızca bir doktor hastanın tercihini sorgulayabilir. Bu, ancak hastanın birkaç saat içinde öleceği kesinleştiğinde yapılabilir. Donorregister, doktorlar için 7/24 erişilebilirdir.
Adım 2: Doktor yakınlarla görüşür
Doktor daha sonra Donorregister'daki tercihi hastanın partnerine ve ailesine bildirir. Buna bağış görüşmesi denir. Eğer hasta organ bağışçısı olmak istemediğini belirtmişse, bağışçı olmaz. Hasta, Donorregister'da onay vermemişse ancak aile/partner karar versin diye seçmişse, onlara bu kararı vermeleri için zaman tanınır. Görüşme sırasında doktorun yakınların sorularını yanıtlamak için de zamanı vardır.
Organ bağışı hazırlığı kapsamında tedavi ekibi bir dizi tetkik yapar. Örneğin kan ve idrar tahlili yaparlar ve vücut sıcaklığını dengede tutarlar.
Adım 3. Organ bağışı koordinatörü hastaneye gelir
Bağış sürecinin mümkün olduğunca sorunsuz ilerlemesini sağlamak için bir organ bağışı koordinatörü (ODC) hastaneye gelir.
Bunlar bir organ bağışı koordinatörünün görevleridir:
- Organların uygunluğu konusunda tetkikler yaptırmak
- Donörle ilgili tüm bilgileri toplamak
- Nakil için uygun olan organları Eurotransplant'a (organları nakil için tahsis eden kuruluş) bildirmek
- Yakınlarla iletişimde kalmak ve soruları yanıtlamak
- Donör ameliyatı için uzmanları göreve çağırmak
Adım 4. Organlar incelenir
Bir doktor her zaman organların nakil için uygun olup olmadığını araştırır. Bunu bir BT taraması ile yaparlar. Organ bağışı koordinatörü, bir hemşire veya bir doktor donörün yakınlarına sorular sorar. Bu sorular hastanın yaşam tarzı hakkındadır. Örneğin kişinin sigara içip içmediği. Ve hastanın geçirmiş olabileceği olası hastalıklar. Bu, birinin donör olup olamayacağını belirlemek için önemli olan bilgidir.
Adım 5. Doktor ölümü tespit eder
Doktor bir kişinin ölmüş olduğunu iki yolla tespit edebilir.
Yöntem 1: Beyin ölümünün tespiti
Tüm beyin fonksiyonları durduğunda ve bir daha iyileşmeyecek olduğunda bir kişi beyin ölümü gerçekleşmiş sayılır. Doktorlar bunun için Beyin Ölümü Protokolü adı verilen özel bir aşamalar planı kullanır. Bu, Hollanda'daki her hastanede aynıdır. Bu protokol yasalara dahildir. Doktorlar, Beyin Ölümü Protokolündeki adımları izleyerek bir kişinin beyin ölümünün gerçekleştiğinden kesinlikle emin olurlar. Bir kişinin beyin ölümünün gerçekleştiği tespit edilen zaman, resmi ölüm saati olarak kabul edilir.
Yöntem 2: Kalp ve kan dolaşımının durduğunun tespiti
Organ bağışı, kalp ve kan dolaşımı durduktan sonra da mümkündür. Bunun tespiti çeşitli aşamalardan geçer. İlk olarak doktorlar, aileyle birlikte, iyileşme artık mümkün olmadığı için tedaviyi durdurmaya karar verir. Bu aynı zamanda suni solunumun kapatılacağı anlamına gelir. Ardından kalp durur ve hasta hayatını kaybeder. Kalp durur durmaz doktorlar her zaman beş dakika beklerler. Ancak bundan sonra hastanın hayatını kaybettiğini resmi olarak tespit edebilirler.
Adım 6: Ameliyat hazırlanıyor
Yöntem 1: Beyin ölümünden sonra
Yakınlara sevdikleriyle vedalaşmaları için zaman tanınır. Bu sırada tıbbi ekip donör ameliyatının hazırlığına başlar. Organların iyi durumda kalmasını sağlarlar. Bunu örneğin vücudu doğru sıcaklıkta tutarak ve kan dolaşımını yapay olarak devralarak yaparlar. Böylece organlar nakil için uygun kalır.
Yöntem 2: Kalp ve kan dolaşımı durduktan sonra
Kalp durduğunda doktorlar beş dakika beklerler. Ardından donörün hayatını kaybettiğini resmi olarak tespit ederler. Organlara artık kan ve oksijen gitmediği için organlar hızlıca zarar görür. Bu yüzden donör hemen ameliyathaneye götürülür. Yakınlar için o anda vedalaşmak için çok kısa bir süre vardır. Ameliyattan sonra ise huzur içinde vedalaşabilirler. Organ bağışı koordinatörü (OBK), donör ameliyatı için hastaneye uzmanlardan oluşan bir organ çıkarma ekibi gelmesini sağlar.
Adım 7. Donör ameliyatı
Uzman ekip, organları donörün bulunduğu hastanede çıkarmaya başlar. Organların çıkarıldığı ameliyat genellikle yaklaşık altı saat sürer. Eğer kişi doku bağışında da bulunuyorsa ameliyat daha uzun sürebilir.
Donör ameliyatı hakkında daha fazlasını buradan okuyun
Adım 8. Organların çıkarılmasından sonra
Ameliyattan sonra merhumun bedeni yakınlarına geri verilir. Yakınları bu sayede veda edebilirler. Doktorlar, donörün bedeninin düzgün görünmesini her zaman sağlarlar.
Organ bağışı koordinatörü, altı ila sekiz hafta sonra yakınlarla iletişime geçer ve hangi organların başarıyla nakledildiğini bildirir. Bu yalnızca yakınlar bunu istediğinde gerçekleşir. Yakınlar, alıcının yaş aralığını ve cinsiyetini öğrenir. Bu her zaman anonim olarak gerçekleşir. Donörün yakınları organların kime gittiğini bilmez. Organ alıcıları da organı kimseden aldıklarını bilmezler. Bu durum Hollanda'dakanunla hükme bağlanmıştır.
Veelgestelde vragen
Donör olursam gerçekten ölmüş olur muyum?
Evet. Organlar ve dokular, ancak doktorlar bir kişinin öldüğünden yüzde 100 emin olduğunda çıkarılır. Ölümün tespiti katı kurallara göre ve birden fazla doktor tarafından yapılır.
Donörün yakınlarına bağış süreci boyunca rehberlik ediliyor mu?
Evet. Organ bağışı koordinatörü, tüm süreç boyunca donörün yakınlarıyla iletişim halindedir. Bu koordinatör tüm soruları yanıtlar ve neler olduğunu anlatır.
Donör olursam ailem ve yakınlarım veda edebilir mi?
Evet, veda etmek için her zaman zaman vardır.Donör ameliyatından önce ve sonra aile ve yakınlar donörün yanında bulunabilir. Bağış prosedürünün ardından aile, ne yapılacağına kendi karar verir. Örneğin bir kişinin nerede naaş olarak tutulacağı ve cenazenin ne zaman yapılacağı gibi.
Donör olursam doktorlar benim için yine de ellerinden gelenin en iyisini yapıyor mu?
Evet!Bir doktor, hastanın hayatını kurtarmak için her zaman her şeyi yapar.Başka birini hayatta tutmak için asla kimsenin ölmesine izin vermezler. Yalnızca birinin iyileşme umudu kalmadığında ve ölümünün beklenen bir durum olduğunda doktor, organ bağışını yakınlarla görüşür. Hollanda'da ölümü tespit eden doktor, olası bir nakil sürecine kesinlikle dahil değildir.
Waarom kan orgaandonatie alleen als iemand in het ziekenhuis overlijdt?
Organ bağışı yalnızca bir kişi hastanenin yoğun bakım ünitesinde solunum cihazına bağlıyken vefat ettiğinde mümkündür.Dit komt omdat de organen bloed met zuurstof nodig hebben om goed te blijven voor transplantatie. In het ziekenhuis kan iemand die overleden is door een machine beademd worden. Hierdoor blijft er genoeg zuurstofrijk bloed naar de organen gaan.
Bij donatie nadat het hart en de bloedsomloop zijn gestopt (DCD-donatie) kan orgaandonatie alleen als de donor meteen na overlijden naar de operatiekamer gaat. Als iemand buiten het ziekenhuis overlijdt, is dat niet mogelijk en zijn de organen niet meer geschikt voor transplantatie.