Orgaannakli nasıl gerçekleşir?
Organ nakli, donöre ve yakınlarına büyük bir özen gösterilerek ve belirli bir prosedür izlenerek gerçekleştirilir. Organ naklinin nasıl yapıldığını buradan okuyabilirsiniz.
8 adımda organ bağışı
Yoğun bakımda yatan ve iyileşme şansı kalmayan bir hasta olduğunda, doktorlar bu hastanın organ bağışçısı olup olamayacağını değerlendirirler. Doktorlar, olası bir organ bağışı öncesinde belirli bir prosedürü takip ederler. Bunun tam olarak nasıl işlediğini öğrenmek ister misiniz? Videoyu izleyin veya aşağıdaki prosedürü okuyun.
Adım 1: Donör kaydı kontrol edilir**
Birinin artık iyileşemeyeceği anlaşıldığında ve tedavinin anlamsız olduğu durumlarda, doktor bunu hasta yakınlarıyla görüşür. Ancak tedaviye son verilmesine karar verildiğinde ve hastanın vefat edeceği netleştiğinde, doktor ... ile iletişime geçer.Organ Bağışı KaydıBurada bir kişinin organ ve dokularını bağışlayıp bağışlamayacağı belirtilir.
Hastanın tercihini yalnızca bir hekim sorgulayabilir. Bu, ancak hastanın birkaç saat içinde hayatını kaybedeceği netleştiğinde yapılabilir. Organ Bağışı Kayıt Sistemi, hekimler için gece gündüz erişilebilirdir.
Adım 2: Doktor yakınlarla görüşür**
Doktor, Bağışçı Kaydı'ndaki tercihi daha sonra hastanın partnerine ve ailesine bildirir. Buna bağış görüşmesi diyoruz. Eğer hasta organ bağışçısı olmak istemediğini belirtmişse, bağışçı olmaz. Hasta Bağışçı Kaydı'nda onay vermişse, doktor bunu yakınlarına bildirir. Eğer hasta kararı ailesinin ve partnerinin vermesini seçmişse, onlara bu kararı almaları için zaman tanınır. Görüşme sırasında doktorun, yakınların sorularını yanıtlamak için de vakti olur.
Organ nakli hazırlığı sürecinde tedavi ekibi bir dizi tetkik yapar. Örneğin kan ve idrar tahlili yaparlar ve vücut ısısını korurlar.
Adım 3. Organ nakli koordinatörü hastaneye gelir**
Bağış sürecinin mümkün olduğunca sorunsuz ilerlemesini sağlamak için bir organ bağışı koordinatörü (ODC) hastaneye gelir.
Bir organ nakli koordinatörünün görevleri şunlardır:
- Organların uygunluğu konusunda araştırmalar yaptırmak
- Bağışçının tüm verilerini topla
- Nakil için uygun olan organları Eurotransplant'a (organları nakil için tahsis eden kuruluş) bildirmek
- Yakınlarla iletişimde kalmak ve soruları yanıtlamak
- Donör ameliyatı için uzmanları çağırmak
Adım 4. Organlar incelenir
Bir doktor her zaman organların nakil için uygun olup olmadığını inceler. Bunu bir BT taraması ile yaparlar. Organ nakli koordinatörü, bir hemşire veya bir doktor, donörün yakınlarına sorular sorar. Bu sorular hastanın nasıl yaşadığı hakkındadır. Örneğin, kişinin sigara içip içmediği ve hastanın geçmişte hangi hastalıkları geçirmiş olabileceği gibi. Bu bilgiler, bir kişinin donör olup olamayacağını belirlemek için önemlidir.
Adım 5. Doktor ölümü tespit eder
Doktor, bir kişinin öldüğünü iki şekilde tespit edebilir.
Yöntem 1: Beyin ölümünün tespiti
Bir kişi, tüm beyin fonksiyonları durduğunda ve geri dönülemez olduğunda beyin ölümü gerçekleşmiş sayılır. Bunun için doktorlar, Beyin Ölümü Protokolü adı verilen özel bir adım planı kullanırlar. Bu, Hollanda'daki her hastanede aynıdır. Bu protokol yasalarla belirlenmiştir. Doktorlar, Beyin Ölümü Protokolü'ndeki adımları izleyerek bir kişinin beyin ölümünün gerçekleştiğinden emin olurlar. Beyin ölümünün tespit edildiği an, resmi ölüm saatidir.
Yöntem 2: Kalp ve kan dolaşımının durduğunun tespiti
Organ bağışı, kalp ve kan dolaşımı durduktan sonra da gerçekleşebilir. Bunun tespiti çeşitli adımlardan oluşur. İlk olarak doktorlar, aileyle birlikte, iyileşme mümkün olmadığı için tedaviyi durdurmaya karar verirler. Bu, solunum cihazının kapatılması anlamına da gelir. Ardından kalp durur ve hasta hayatını kaybeder. Kalp durduğu anda doktorlar her zaman beş dakika beklerler. Ancak bundan sonra hastanın hayatını kaybettiğini resmen tespit edebilirler.
Adım 6: Ameliyat hazırlanır
Yöntem 1: Beyin ölümünden sonra
Yakınlarına sevdikleriyle vedalaşmaları için zaman tanınır. Bu sırada tıbbi ekip donör ameliyatının hazırlıklarına başlar. Organların iyi durumda kalmasını sağlarlar. Bunu, örneğin vücudu doğru sıcaklıkta tutarak ve kan dolaşımını yapay olarak devralarak yaparlar. Böylece organlar nakil için uygun kalır.
Yöntem 2: Kalp ve kan dolaşımı durduktan sonra
Kalp durduğunda doktorlar beş dakika beklerler. Ardından donörün hayatını kaybettiğini resmen tespit ederler. Organlara artık kan ve oksijen gitmediği için organlar hızla zarar görür. Bu nedenle donör hemen ameliyathaneye alınır. Yakınları için o anda vedalaşmak için çok kısa bir süre vardır. Ameliyattan sonra ise huzur içinde vedalaşabilirler. Organ nakli koordinatörü (ODC), donör ameliyatı için uzmanlardan oluşan bir çıkarma ekibinin hastaneye gelmesini ayarlar.
Adım 7. Donör ameliyatı
Uzmanlardan oluşan ekip, organları donörün bulunduğu hastanede almaya başlar. Organların alındığı ameliyat genellikle yaklaşık altı saat sürer. Eğer kişi doku bağışında da bulunuyorsa ameliyat daha uzun sürebilir.
Donör ameliyatı hakkında buradan daha fazla bilgi edinin
Adım 8. Organların alınmasından sonra
Ameliyattan sonra merhumun bedeni yakınlarına teslim edilir. Onlar bu aşamada veda edebilirler. Doktorlar, donörün bedeninin her zaman düzgün görünmesini sağlarlar.
Organ bağışı koordinatörü, altı ila sekiz hafta sonra yakınlarla iletişime geçer ve hangi organların başarıyla nakledildiğini bildirir. Bu, yalnızca yakınlar isterse gerçekleşir. Yakınlara, alıcının yaş grubu ve cinsiyeti bildirilir. Bu işlem her zaman anonim olarak yapılır. Donörün yakınları organların kime gittiğini bilmez. Organ alıcıları da organı kimden aldıklarını bilmezler. Hollanda'da bu durumyasalarla güvence altına alınmıştır.
Sıkça sorulan sorular
Donör olduğumda gerçekten ölmüş olacak mıyım?
Evet. Organlar ve dokular, ancak doktorlar bir kişinin öldüğünden yüzde 100 emin olduklarında alınır. Ölümün tespiti, katı kurallara göre ve birden fazla doktor tarafından gerçekleştirilir.
Donörün yakınları bağış süreci boyunca destek alıyor mu?
Evet. Organ bağışı koordinatörü, tüm süreç boyunca donörün yakınlarıyla iletişim halindedir. Bu koordinatör tüm soruları yanıtlar ve neler olduğunu anlatır.
Donör olursam ailem ve yakınlarım veda edebilir mi?
Evet, veda etmek için her zaman zaman vardır.Donör ameliyatından önce ve sonra aile ve yakınlar donörün yanında olabilirler. Bağış prosedüründen sonra aile, neler yapılacağına kendisi karar verir. Örneğin, kişinin nerede defnedileceği ve cenaze töreninin ne zaman yapılacağı gibi.
Donör olursam doktorlar benim için yine de ellerinden geleni yaparlar mı?
Evet!Bir doktor, hastanın hayatını kurtarmak için her zaman elinden gelenin en iyisini yapar.Birini hayatta tutmak için asla bir başkasının ölmesine izin vermezler. Ancak bir kişi gerçekten iyileşemeyecek durumdaysa ve ölümü bekleniyorsa, doktor organ bağışını yakınlarla görüşür. Hollanda'da ölümü tespit eden doktor, olası bir nakil sürecine kesinlikle dahil edilmez.
Orgaandonatie kan alleen plaatsvinden als iemand in het ziekenhuis overlijdt, omdat de organen na het overlijden direct van zuurstofrijk bloed moeten worden voorzien om bruikbaar te blijven. In een ziekenhuisomgeving kunnen artsen het lichaam kunstmatig in stand houden (door middel van beademing en medicatie) totdat de organen operatief kunnen worden verwijderd. Buiten het ziekenhuis stopt de bloedsomloop direct, waardoor de organen binnen enkele minuten onherstelbaar beschadigd raken.
Organ bağışı, yalnızca bir kişi hastanenin yoğun bakım ünitesinde solunum cihazına bağlıyken hayatını kaybettiğinde mümkündür.Bunun nedeni, organların nakil için sağlıklı kalabilmeleri adına oksijenli kana ihtiyaç duymalarıdır.Hastanede hayatını kaybeden bir kişi, bir makine aracılığıyla solunum cihazına bağlanabilir. Bu sayede organlara yeterli miktarda oksijenli kan gitmeye devam eder.
Bağış yapıldıktan sonraKalp ve kan dolaşımı durdu.(DCD-bağışı) durumunda organ bağışı, yalnızca donörün ölümünden hemen sonra ameliyathaneye alınmasıyla mümkündür. Bir kişi hastane dışında hayatını kaybederse bu mümkün değildir ve organlar nakil için uygunluğunu yitirir.