Doku bağışı nedir?
Doku nakli her yıl yüzlerce insanın yaşam kalitesini artırıyor. Doku nakli için donör dokusuna ihtiyaç vardır. Doku bağışı tam olarak nedir? Ve dokular ne için kullanılır? Bu sayfada bu soruların yanıtlarını bulacaksınız.
Doku bağışı nedir?
Doku bağışında, vefat etmiş bir kişi doku bağışında bulunur. Bu; göz dokusu, deri, kalp kapakçıkları, kemik, kıkırdak ve tendon dokusu olabilir. Bu doku bir doku bankasına gider. Doktorlar bu dokuları hastalara yardım etmek için kullanır. Buna doku nakli denir. Bu sayede hastaların yaşam kalitesi artabilir.
Doku nakli, hastaların yaşam kalitesini artırır. Örneğin, donör korneası birinin tekrar daha iyi görmesini sağlar. Donör derisi, ciddi yanıkları olan kişilerde daha az ağrı, daha az enfeksiyon ve daha az yara izi sağlayabilir.
Milou'ya donör menisküsü nakledildi
Birkaç ameliyat ve uzun bir rehabilitasyon sürecinden sonra, bağışlanan bir menisküsün Milou'nun diz sakatlığı için çözüm olduğu ortaya çıktı.
Milou'nun hikayesini oku
Hangi dokuları bağışlayabilirsiniz?
Vefat etmiş bir kişinin bağışlayabileceği dokular şunlardır: deri, göz dokusu, kemik dokusu, kıkırdak, tendonlar ve kalp kapakçıkları. Her bir dokunun hastalara nasıl yardımcı olabileceğini açıklıyoruz.
1. Göz dokusu
Gözün iki bölümünü kullanıyoruz: kornea ve sklera (göz akı). Kornea, bir hastalık veya rahatsızlık nedeniyle bulanıklaşabilir. Bağışlanan kornea ile bir kişi tekrar görebilir. Sklera, hasarlı bir gözü korumak için kullanılabilir. Sklera, gözün en dıştaki beyaz tabakasıdır.
2. Deri dokusu
Donör derisi, yanıkları ve başka cilt yaralanmaları olan kişiler için gereklidir. Doktorlar donör derisini bir tür bandaj olarak kullanırlar. Donör derisi daha az ağrı, daha az enfeksiyon ve daha az yara izi sağlar. Sonunda donör derisi iyileşen yaradan kendiliğinden düşer. Sırttan alınan daha kalın bir donör derisi parçası nakledildiğinde ise alıcıda büyür.
3. Kemik dokusu
Doktorlar, donörden alınan kemikle hasarlı kemiği değiştirirler. Bu, örneğin kanser durumunda veya kalça ameliyatında gerekli olabilir.
4. Kıkırdak
Doktorlar, hasarlı eklemleri onarmak için donör kıkırdağı kullanırlar. Örneğin diz dokusunu düşünün. Bu, hastaların daha iyi hareket etmesine yardımcı olabilir ve ağrıyı azaltabilir.
5. Tendonlar
Doktorlar hasarlı eklemleri onarmak için tendonları kullanırlar. Örneğin romatizmalı hastalarda. Tendon dokusu, diz veya omuzlardaki gibi yırtık tendonları onarmak için de kullanılır.
6. Kalp kapakçıkları
Bir kalp kapakçığı, hastaların tekrar normal bir yaşam sürmelerine yardımcı olabilir. Bu hastalar; doğuştan kalp rahatsızlığı olan yenidoğan bebekler, düzgün çalışmayan bir kalp kapakçığına sahip yetişkinler ve kalp kapakçığında akut enfeksiyonu olan hastalardır. Onların acilen yeni bir kalp kapakçığına ihtiyaçları vardır. Ayrıca kalbin büyük kan damarlarının belirli kısımlarının (yamalar) nakil için kullanılıp kullanılamayacağı da araştırılmaktadır. Bu yamalar, hastanın kan damarlarını onarmak için kullanılır.
Doku bağışı hakkında sıkça sorulan sorular
Herkes doku bağışlayabilir mi?
Doku bağışı, organ bağışından daha sık yapılabilir. Bunun nedeni, doku bağışı için kişinin evde mi yoksa hastanede mi öldüğünün önemli olmamasıdır. Ancak bir donörün sağlık ve yaşam tarzı gibi konularda karşılaması gereken şartlar vardır. Tam olarak hangi kuralların geçerli olduğu dokuya göre değişir.
Doku bağışında yaş önemli midir?
Doku bağışı ileri yaşlara kadar yapılabilir. Dokularınızı kaç yaşına kadar bağışlayabileceğiniz dokuya göre değişir. Donörün yaşından daha önemlisi, dokunun ne kadar sağlıklı olduğudur. Doktorlar, dokunun nakil için uygun olup olmadığına buna dayanarak karar verirler.