Doku bağışı nedir?
Doku nakli her yıl yüzlerce insanın yaşam kalitesini iyileştirmektedir. Doku nakilleri için donör dokusuna ihtiyaç vardır. Doku bağışı tam olarak nedir? Ve dokular ne için kullanılır? Bu sayfada bu soruların yanıtlarını bulabilirsiniz.
Doku bağışı nedir?
Doku bağışında, hayatını kaybetmiş bir kişi doku bağışında bulunur. Bu göz dokusu, cilt, kalp kapakçıkları, kemik, kıkırdak ve tendon dokusu olabilir. Bu doku bir doku bankasına gider. Doktorlar bu dokuları hastalara yardım etmek için kullanır. Buna doku nakli denir. Bu sayede yaşam kaliteleri yükselebilir.
Doku nakli hastaların yaşam kalitesini iyileştirir. Örneğin bir donör korneası birinin yeniden daha iyi görebilmesini sağlar. Donör cildi, ciddi yanıkları olan kişilerde daha az ağrı, daha az enfeksiyon ve daha az yara izi sağlayabilir.
Milou'ya bir donör menisküsü nakledildi
Birkaç ameliyat ve uzun bir rehabilitasyon sürecinden sonra, bağışlanan bir menisküsün Milou'nun diz sakatlığı için çözüm olduğu ortaya çıktı.
Milou'nun hikayesini oku
Hangi dokuları bağışlayabilirsiniz?
Hayatını kaybetmiş bir kişinin bağışlayabileceği dokular şunlardır: cilt, göz dokusu, kemik dokusu, kıkırdak, tendonlar ve kalp kapakçıkları. Bu donör dokularının hastalara nasıl yardımcı olabileceğini her doku için ayrı ayrı açıklıyoruz.
1. Göz dokusu
Gözün iki kısmını kullanıyoruz: kornea ve göz akı (sklera). Kornea bir hastalık veya rahatsızlık nedeniyle bulanıklaşabilir. Bağışlanan kornea ile bir kişi yeniden görebilir. Göz akı, hasar görmüş bir gözü korumak için kullanılabilir. Göz akı, gözün en dıştaki beyaz tabakasıdır.
2. Cilt dokusu
Donör cildi, yanıkları ve diğer cilt yaralanmaları olan kişiler için gereklidir. Doktorlar donör cildini bir tür sargı bezi olarak kullanırlar. Donör cildi daha az ağrı, daha az enfeksiyon ve daha az yara izi sağlar. Sonunda donör cildi iyileşen yaranın üzerinden kendiliğinden düşer. Sırt bölgesinden alınan daha kalın bir parça bağışlanan cildin naklinde ise bu, alıcıda tutunup büyür.
3. Kemik dokusu
Doktorlar bir donörden alınan kemikle hasar görmüş kemiği değiştirirler. Bu örneğin kanserde veya bir kalça ameliyatında gerekebilir.
4. Kıkırdak
Doktorlar hasarlı eklemleri onarmak için donör kıkırdağı kullanır. Örneğin diz dokusunu düşünebilirsiniz. Bu, hastaların daha rahat hareket etmesine yardımcı olabilir ve daha az ağrı sağlayabilir.
5. Tendonlar
Doktorlar tendomları kullanarak hasarlı eklemleri onarırlar. Örneğin romatizma hastalarında. Tendom dokusu ayrıca dizler veya omuzlardakiler gibi yırtılmış tendomları onarmak için de kullanılır.
6. Kalp kapakçıkları
Bir kalp kapakçığı, hastaların yeniden normal bir yaşam sürmesine yardımcı olabilir. Bu hastalar; doğuştan kalp kusuru olan yeni doğmuş bebekler, düzgün çalışmayan bir kalp kapakçığına sahip yetişkinler ve kalp kapakçığında akut iltihaplanma olan hastalardır. Acilen yeni bir kalp kapakçığına ihtiyari olanlar vardır. Ayrıca kalbin büyük kan damarlarının belirli bölümlerinin (yamalar) nakil için kullanılıp yazılamayacağı da incelenmektedir. Bu yamalar, bir hastanın kan damarlarını onarmak için kullanılır.
Doku bağışı hakkında sık sorulan sorular
Herkes doku bağışlayabilir mi?
Doku bağışı, organ bağışından daha sık yapılabilir. Bunun nedeni, doku bağışında kişinin evde veya hastanede vefat etmesinin bir fark yaratmamasıdır. Ancak bir donörün uyması gereken, örneğin sağlık ve yaşam tarzı alanındaki gereklilikler vardır. Tam olarak hangi kuralların geçerli olduğu dokuya göre değişir.
Doku bağışında yaş önemli midir?
Doku bağışı ileri yaşlara kadar yapılabilir. Dokularınızı hangi yaşına kadar bağışlayabileceğiniz dokuya göre değişir. Donörün yaşından daha da önemlisi, dokunun ne kadar sağlıklı olduğudur. Doktorlar, dokunun bir nakil için uygun olup olmadığına buna dayanarak karar verirler.