Organ bağışı nedir?
Organı kötü çalışan veya hiç çalışmayan kişilere bazen organ nakli ile yardım edilebilir. Organ nakli için bir verici organına ihtiyaç vardır. Organ bağışı tam olarak nedir?
Organ bağışı nedir?
Organlar vücudunuzun önemli parçalarıdır, örneğin kalp ve akciğerler. Her organın kendine ait bir görevi vardır. Organlar birlikte vücudunuzun düzgün çalışmasını ve yaşamanızı sağlarlar. Organ bağışında bir kişi, organı (iyi) çalışmayan birine bir organ verir.
Organ veren kişiye organ bağışçısı denir. Organ bağışında bağışçı neredeyse her zaman hayatını kaybetmiştir. Bazen bir kişi henüz hayattayken bir organını bağışlar. Buna canlıdan bağış denir. Canlıdan bağış yalnızca bir kişinin bir böbrek veya karaciğerin bir kısmını bağışlaması durumunda mümkündür. Vefat ettiğinizde şu organları bağışlayabilirsiniz: karaciğer, kalp, akciğerler, pankreas, ince bağırsak ve böbrekler.
Organ bağışı ne içindir?
Ölümünden sonra organ bağışlayan biri, çok hasta olan diğer insanlara yardım eder. Bu insanlar ancak akciğer, karaciğer veya kalp gibi bir bağışçı organı alırlarsa yaşamaya devam edebilirler. Bir ameliyat sırasında doktor, sağlıklı bağışçı organını hasta hastanın vücuduna yerleştirir. Buna organ nakli denir.
Hollanda'da her yıl yaklaşık 1.400 kişiye bağışçı organı nakledilmektedir. Organ nakline ihtiyacı olan insan sayısı, bağışçı organı sayısından daha fazladır. Bu yüzden 1.500'den fazla insanın yer aldığı bir bekleme listesi bulunmaktadır.
'Nakil ile Lorenzo yeniden doğdu'
Bebek Lorenzo canlı bir vericinin karaciğeri sayesinde yaşıyor.
Lorenzo'nun hikayesini oku
Herkes organ bağışlayabilir mi?
Birinin organ bağışlayıp bağışlayamayacağı birçok farklı faktöre bağlıdır. Örneğin, organ bağışlayabilmek için bir kişinin her zaman hastanede hayatını kaybetmiş olması gerekir. Ve organların nakil için hâl ejerc yeterince iyi durumda olması gerekir. Bir doktor, birinin ölümünde organların uygun olup olmadığını inceler.
Organ bağışı hakkında sıkça sorulan sorular
Bir hastalığınız varsa organ bağışçısı olabilir misiniz?
Evet, hasta iseniz veya ilaç kullanıyorsanız bile ölümünüzden sonra organ bağışçısı olabilirsiniz. İlaç veya bir hastalık, hangi organları bağışlayabileceğinizi etkileyebilir. Bir organ bağışçısının ölümünde doktor her zaman hangi organların nakil için uygun olduğuna bakar.
Bir kişi en fazla kaç yaşına kadar organ bağışçısı olabilir?
Yaş, organ bağışında genellikle pek önemli değildir. Bağış, doğumdan çok ileri bir yaşa kadar mümkündür. En önemli husus, organların nakil için hâliblyeten yeterince sağlıklı olup olmadığıdır. Biri olası bir organ bağışçısı olduğunda bir doktor bunu inceler.
Sağlıksız yaşadıysanız yine de organ bağışlayabilir misiniz?
Evet, sağlıksız bir yaşam sürseniz bile bazen yine de organ bağışında bulunabilirsiniz. Bekleme listesindeki biri için zamanında bir bağış organı bulunamazsa, o hasta hayatını kaybeder. Bu durumda örneğin bir sigara içicisinin akciğerleri, kendi hasta akciğerlerinden yine de daha iyi olabilir. Ve alkol tüketmiş birinin karaciğeri bazen yine de bir karaciğer hastasına yardımcı olabilir. Bir doktor önceden organ ve dokuların nakil için hâlâ uygun olup olmadığını inceler.
Ölümümden sonra organlarımı kime bağışlayacağımı kendim seçebilir miyim?
Hayır, ölümünüzden sonra organ veya dokularınızı kimin alacağını kendiniz seçemezsiniz. Bu kanunla bu şekilde düzenlenmiştir. Bunun bir nedeni, Hollanda'da herkesin aynı sağlık hizmetini alabilmesi gerekliliğidir. Bir organ, bekleme listesinde organa en acil ihtiyaç duyan ve organın en iyi uyduğu hastaya gider.
Bağışçı olma ihtimalim nedir?
Bağış izniyle Donorregister'da (Bağışçılar Sicili) kayıtlı olan herkes bağışçı olmaz. Çünkü bir kişinin ölümden sonra bağış yapma ihtimali pek yüksek değildir. Bağış izniyle Donorregister'da kayıtlı olan bir kişinin ölümden sonra organ bağışçısı olma ihtimali sadece 1'e 200'dür. Organ bağışının sık görülmemesinin çeşitli nedenleri vardır. Bir organ bağışçısının her zaman bir hastanenin yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) hayatını kaybetmesi ve bir makineye bağlı olarak solunum desteği alması gerekir. Ve organların nakledilmek için hâlâ uygun olması şarttır.