Wat is orgaandonatie?
Mensen met een slecht of niet werkend orgaan kunnen soms geholpen worden met een orgaantransplantatie. Voor een orgaantransplantatie is een donororgaan nodig. Wat is orgaandonatie precies?
Wat is orgaandonatie?
Organen zijn belangrijke delen van je lichaam, bijvoorbeeld het hart en de longen. Elk orgaan heeft een eigen taak. Samen zorgen de organen ervoor dat je lichaam goed werkt en dat je leeft. Bij orgaandonatie geeft iemand een orgaan aan een persoon van wie het orgaan niet (goed) werkt.
Iemand die een orgaan geeft, noemen we orgaandonor. De donor is bijna altijd overleden bij orgaandonatie. Soms doneert iemand een orgaan terwijl hij nog leeft. Dit noemen we donatie bij leven. Donatie bij leven kan alleen als iemand een nier of een deel van de lever doneert. Als je overleden bent, kun je deze organen doneren: lever, hart, longen, alvleesklier, dunne darm en nieren.
Waarvoor is orgaandonatie?
Iemand die organen doneert na de dood, helpt andere mensen die heel ziek zijn. Deze mensen kunnen alleen blijven leven als ze een donororgaan krijgen, zoals longen, een lever of een hart. Tijdens een operatie zet een arts het gezonde donororgaan in het lichaam van de zieke patiënt. Dit heet een orgaantransplantatie.
Elk jaar krijgen ongeveer 1.400 mensen in Nederland een donororgaan. Er zijn meer mensen die een orgaantransplantatie nodig hebben, dan dat er donororganen zijn. Daarom is er een wachtlijst waar meer dan 1.500 mensen opstaan.
'Met de transplantatie werd Lorenzo opnieuw geboren'
Baby Lorenzo leeft dankzij de lever van een levende donor.
Lees Lorenzo's verhaal
Kan iedereen organen doneren?
Of iemand organen kan doneren, hangt af van veel verschillende factoren. Iemand moet bijvoorbeeld altijd in het ziekenhuis overlijden om organen te kunnen doneren. En de organen moeten nog goed genoeg zijn voor een transplantatie. Een arts bekijkt bij iemands overlijden of de organen geschikt zijn.
Veelgestelde vragen over orgaandonatie
Kun je orgaandonor zijn als je een ziekte hebt?
Ja, ook als je ziek bent of medicijnen gebruikt kun je orgaandonor zijn na je overlijden. Medicatie of een ziekte kan wel invloed hebben op welke organen je kunt doneren. Een arts kijkt bij het overlijden van een orgaandonor altijd welke organen geschikt zijn voor een transplantatie.
Tot welke leeftijd kan iemand orgaandonor zijn?
Leeftijd is vaak niet zo belangrijk bij orgaandonatie. Doneren kan vanaf de geboorte tot op heel hoge leeftijd. Het belangrijkste is of de organen nog gezond genoeg zijn voor een transplantatie. Een arts onderzoekt dit als iemand mogelijk organen kan doneren.
Kun je nog organen doneren als je ongezond leeft?
Ja, ook als je ongezond leeft kun je soms nog organen doneren. Als er niet op tijd een donororgaan komt voor iemand op de wachtlijst, gaat die patiënt dood. Dan kunnen bijvoorbeeld longen van een roker nog beter zijn dan de eigen zieke longen. En de lever van iemand die alcohol dronk, kan soms toch een leverpatiënt helpen. Een arts onderzoekt vooraf of de organen en weefsels nog geschikt zijn voor transplantatie.
Kan ik zelf kiezen aan wie ik na mijn dood organen doneer?
Nee, je kan niet zelf kiezen wie na je dood jouw organen of weefsels krijgt. Dat is zo geregeld in de wet. Een reden daarvoor is dat in Nederland iedereen dezelfde gezondheidszorg moet kunnen krijgen. Een orgaan gaat naar de patiënt op de wachtlijst die het orgaan het snelst nodig heeft en bij wie het orgaan het beste past.
Wat is de kans dat ik donor kan zijn?
Niet iedereen die met toestemming voor donatie in het Donorregister staat, wordt ook donor. De kans dat iemand na overlijden kan doneren is namelijk niet zo groot. Er is maar een kans van 1 op 200 dat iemand die met toestemming in het Donorregister staat, na overlijden orgaandonor wordt. Dat orgaandonatie niet vaak voorkomt, heeft verschillende oorzaken. Een orgaandonor moet altijd op een intensive care (IC) van een ziekenhuis overlijden, en beademd worden door een machine. En de organen moeten nog geschikt zijn om te transplanteren.