Canlı böbrek bağışı
İki böbreğinizden sadece birine ihtiyacınız vardır. Bu nedenle hayattayken bir böbreğinizi bağışlayabilirsiniz. Buna canlı böbrek bağışı denir.
Canlı böbrek bağışı, sağlıklı bir kişinin böbreğe ihtiyacı olan bir hastaya böbreğini vermesi anlamına gelir. Alıcı, bu bağış sayesinde kendini daha iyi hissetme ve daha uzun yaşama şansı elde eder. Donör ise ameliyattan sonra tek böbrekle yaşamına devam edebilir.
Böbrek bağışlamak
Her yıl yaklaşık 500 kişi, hayattayken başka birine böbreğini bağışlamayı tercih ediyor. Donörler genellikle çevrelerinden birinin ciddi bir böbrek rahatsızlığı olması nedeniyle hayattayken böbrek bağışlamayı seçerler. Örneğin bir çocuk, eş veya arkadaş. Ancak bazen bir kişi, tanımadığı birine veya televizyonda ya da sosyal medyada gördüğü birine anonim olarak böbreğini bağışlamayı seçebilir.
Kime bağış yapabileceğiniz hakkında buradan daha fazla bilgi edinin
Büyük karar
Örneğin bir arkadaşınıza veya aile üyenize böbrek bağışlamak zorunda hissetmemeniz önemlidir. Böbrek bağışlamak, üzerinde iyi düşünmeniz gereken büyük bir karardır. Canlı bağışın hem alıcı hem de donör için avantajları ve dezavantajları vardır.
Böbrek bağışlamayı düşünen biri, bir nakil hastanesinden randevu alabilir. Sosyal hizmet uzmanı veya canlı bağış koordinatörü, bir görüşme sırasında bağış ve bununla ilgili her şey hakkında daha fazla bilgi verebilir. Ayrıca böbrek bağışlamayı aileniz, eşiniz veya çocuklarınızla konuşmak da yardımcı olabilir.
Böbrek bağışlamak isteyen herkes donör olamaz. Uymanız gereken bir dizi kural vardır. Örneğin, en az 18 yaşında olmanız, bağış yapmayı kendi isteğinizle seçmeniz ve sağlıklı olmanız gerekir.
Canlı böbrek bağışı koşulları hakkında buradan daha fazla bilgi edinin
Bastiaan hem annesinden hem de babasından donör böbrek aldı
Bir böbrek hastalığı, Bastiaan'ın genç hayatını altüst etti. 18 yaşında annesinden bir böbrek alan Bastiaan'a (42), 2022 yılında babasından bir böbrek daha nakledildi. Şimdi ise oğlunun aynı nadir hastalığa sahip olduğu ortaya çıktı.
Onun hikayesini buradan okuyun
Bağış yapıp yapamayacağınızı araştırın
Birisi hastaneye böbrek bağışlamak istediğini bildirdiğinde, doktorlar uygun bir donör olup olmadığını araştırır. Böbrek bağışlamak isteyen herkes donör olamaz. Örneğin, yeterince sağlıklı olup olmadığınız, kararı kendi isteğinizle alıp almadığınız ve duygularınızla başa çıkıp çıkamayacağınız kapsamlı bir şekilde incelenir. Ayrıca donörün böbreğinin alıcının vücuduyla da uyumlu olması gerekir.
Tetkiklerin tam olarak nasıl ilerlediği hastaneden hastaneye değişir. Nakil hastanesindeki uzmanlar, gerekli tetkikler hakkında daha fazla bilgi verecektir. Bu tetkikler zaman alır: Böbrek bağışlayıp bağışlayamayacağınızı öğrenmeniz genellikle birkaç ay sürer.
Böbrek bağışında ameliyat
Bir donör uygun bulunduğunda ameliyat planlanır. Donörün uygun olduğunun anlaşılması ile bağış anı arasında genellikle birkaç hafta süre geçer. Bu süre, alıcının sağlık durumuna ve naklin ne kadar acil olduğuna bağlı olarak değişir.
Ameliyattan sonra donör de geçici olarak bir 'hasta' olur ve iyileşmesi gerekir. Bu nedenle donörün birkaç gün hastanede kalması ve bağış sonrası toparlanması için birkaç haftaya daha ihtiyacı olacaktır. Donör bu süreçte genellikle çalışamaz ve yardıma ihtiyaç duyar.
Donör, hazırlık sürecinin herhangi bir aşamasında bağıştan vazgeçebilir. Bu, ameliyattan hemen önce bile mümkündür. Hastanedeki doktorlar buna her zaman saygı duyacaktır.
Sıkça sorulan sorular
İleride benim de bir böbreğe ihtiyacım olursa ne olur?
Eğer bir böbrek donörü olarak ileride sizin de bir böbreğe ihtiyacınız olursa, vefat etmiş bir donörden alınacak böbrek için bekleme listesinde öncelik hakkınız olur.Diğer tüm hastalar için olduğu gibi, bekleme listesine alınmanız ancak tetkikler sonucunda naklin mümkün olduğunun belirlenmesiyle gerçekleşir. Bu kural sadece Eurotransplant'a üye ülkelerde yapılan böbrek bağışları için geçerlidir.
Böbrek bağışı için bir ödeme alıyor muyum?
Böbrek bağışı karşılığında para veya büyük hediyeler alamazsınız. Ancak seyahat masrafları, tıbbi masraflar ve olası gelir kaybı karşılanır. Bu konuda daha fazla bilgiyi Hollanda Nakil Vakfı (Nederlandse Transplantatie Stichting) web sitesinde bulabilirsiniz.
Böbrek bağışında riskler var mı?
Evet, her ameliyatta olduğu gibi böbrek bağışında da riskler vardır. Hastanedeki uzmanlar size bu risklerin neler olduğu ve gerçekleşme olasılıkları hakkında daha fazla bilgi verebilir. Bu konuda daha fazla bilgiyi Hollanda Nakil Vakfı (Nederlandse Transplantatie Stichting) web sitesinde okuyabilirsiniz.
Böbrek bağışı sonrası iyileşme ne kadar sürer?
Canlıyken böbrek bağışladıktan sonra iyileşme sürecinin tam olarak ne kadar süreceği kişiden kişiye değişir. Donör olarak ilk haftalarda dinlenmeli ve fiziksel işlerden kaçınmalısınız. Örneğin ağır kaldırmamalı ve evde yardıma ihtiyaç duymalısınız. Donörler ortalama olarak ameliyattan altı hafta sonra büyük ölçüde iyileşmiş olurlar. Yorgunluk şikayetleri daha uzun sürebilir; bu durum kişiden kişiye çok değişir. Kendinizi bağış öncesindeki gibi hissetmeniz genellikle bir ila üç ay sürer.
Hastanedeki tedavi ekibi, bağış sonrası iyileşme süreci hakkında size daha fazla bilgi verebilir.
Daha fazla bilgi için nereye başvurabilirim?
Canlıyken böbrek bağışlamak istiyorsanız veya canlı böbrek bağışı hakkında daha fazla bilgi almak istiyorsanız, size en yakın üniversite hastanesine başvurabilirsiniz.