Canlıdan karaciğer bağışı
Hayatınızdayken karaciğerinizin bir kısmını hasta bir hastaya bağışlayabilirsiniz. Buna canlıdan karaciğer bağışı denir. Burada bunun hakkında daha fazlasını okuyabilirsiniz.
Karaciğer olağanüstü bir organdır. Bir kısmı çıkarıldığında, karaciğer birkaç hafta içinde tekrar normal çalışan bir boyuta gelebilir. Bu nedenle hayatınızdayken karaciğerinizin bir kısmını bağışlayabilirsiniz. Bu sayede ağır hasta birine yardım edilmiş olur.
Karaciğerinizin bir kısmını bağışlamak
Canlıdan karaciğer bağışı pek sık görülmez: yılda yaklaşık otuz kez. İnsanlar genellikle yakın çevrelerinde ağır hasta bir biri olduğu için canlıdan bağış yapmayı seçerler. Örneğin bir çocuk, eş veya arkadaş. Karaciğerinizin bir parçasını tanıdığınız birine de bağışlayabilirsiniz.
Kime bağış yapabileceğiniz hakkında buradan daha fazla bilgi edinin
Karaciğerinin bir parçasını bağışlamak isteyen herkes donor olamaz. Karşılamanız gereken birtakım kurallar vardır. Örneğin, en az 18 yaşında olmanız, bağış yapmayı tamamen kendi isteğinizle seçmeniz ve sağlıklı olmanız gerekir. Ayrıca sizinle alıcı arasında bir uyum (match) olması şarttır.
Canlıdan bağış yapma koşulları hakkında buradan daha fazla bilgi edinin
'Nakil ile Lorenzo yeniden doğdu'
Bebek Lorenzo, canlı bir donörden yapılan karaciğer bağışı sayesinde hayatta.
Lorenzo'nun hikayesini okuyun
Bağış yapıp yapamayacağınızı araştırın
Bir kişi hastaneye karaciğerinin bir kısmını bağışlamak istediğini bildirdiğinde, doktorlar bunun uygun bir donör olup olamayacağını araştırırlar. Karaciğerinin bir parçasını bağışlamak isteyen herkes donör olamaz.
Tetkikler sırasında donörün bağış yapmak için yeterince sağlıklı olup olmadığı ve altta yatan herhangi bir hastalığı bulunup bulunmadığı kapsamlı bir şekilde incelenir. Ayrıca organın alıcısı ile bir uyum olup olmadığına da bakılır. Potansiyel donör ayrıca bir sosyal hizmet uzmanı ve bir psikologla görüşür. Bu görüşmeler, kişinin bağışın sonuçlarını anlayıp anlamadığını ve bu süreci atlatmak için psikolojik olarak yeterince güçlü olup olmadığını belirlemek içindir. Tetkiklerin tam olarak nasıl yapılacağı hastaneden hastaneye değişir. Nakil hastanesindeki uzmanlar, gereken tetkikler hakkında daha fazla bilgi verecektir.
Donör, hazırlık sürecinin herhangi bir anında bağıştan vazgeçebilir. Bu durum ameliyattan hemen önce bile mümkündür. Hastanedeki doktorlar her zaman buna saygı duyacaktır.
Karaciğerin bir kısmının bağışlandığı ameliyat
Tijdens de operatie verwijdert de chirurg een deel van de lever. Als je een deel van je lever afstaat aan een kind, is dit twintig tot veertig procent van je lever. Doneer je aan een volwassene, dan wordt ongeveer zestig procent van je lever verwijderd. Ook verwijdert de chirurg tijdens de operatie de galblaas.
Net als andere operaties, is ook deze donoroperatie niet zonder risico's. De specialisten in het ziekenhuis bespreken de risico's van leverdonatie bij leven met de donor. Heel soms blijkt tijdens de operatie dat de transplantatie toch niet door kan gaan.
Annemieke doneerde een stukje van haar lever aan haar dochter
Toen dochter Abigail een levertransplantatie nodig had, zei Annemieke meteen: ze krijgt een stuk van mijn lever. En zo gebeurde het. Maar dat dit helemaal niet zo logisch was, ontdekte ze pas later.
Lees Annemieke's verhaal
Herstellen na leverdonatie bij leven
Na de operatie is de donor ook tijdelijk een patiënt die moet herstellen van een operatie. De donor ligt meestal ongeveer tien dagen in het ziekenhuis. Vaak hebben leverdonoren enkele dagen pijn na de operatie; soms is die pijn lastig te bestrijden. De donor mag namelijk niet heel veel pijnstillers hebben omdat de lever nu minder goed werkt.
Na de ziekenhuisopname duurt het herstel nog enkele weken. De donor kan dan hulp nodig hebben, bijvoorbeeld in de huishouding, en kan meestal niet werken. Er bestaan vergoedingen voor extra hulp die nodig is na de donatie. Je kunt daarover meer lezen op de website van de Nederlandse Transplantatie Stichting