Donör organı bekleme listesi
Bir organ nakli hayat kurtarabilir. Hollanda'da herkese hemen yardımcı olabilecek kadar bağış organ bulunmamaktadır. Bu nedenle, organa ihtiyacı olan insanlar için bir bekleme listesi bulunmaktadır.
Bekleme listesinde
Organ nakli ağır bir ameliyattır. Bir kişiye ancak hayatta kalmasının tek yolu buysa donör organı verilir. Bu nedenle nakil için katı kurallar geçerlidir. Bir hastanın bekleme listesine girebilmesi için bu kuralları karşılaması gerekir.
Hollanda'da ortalama 1.400'den fazla insan bir donör organı için bekleme listesindedir. Kalp, böbrek veya karaciğer gibi her organ için ayrı bir liste bulunmaktadır. Bazı insanların birden fazla organa ihtiyacı vardır; bu kişiler birden fazla listede yer alırlar. En uzun liste ise böbrek nakli listesidir.
Daima hareket halinde
Donör organı bekleme listesi sürekli değişmektedir. Her yıl bekleme listesindeki 1.200'den fazla hasta nakil olmaktadır. Bu hastalar listeden çıkarılmaktadır. Aynı zamanda çok hasta olan yeni hastalar da sürekli listeye eklenmektedir. Ne yazık ki, bekleme listesindeki hastaların bir kısmı da hayatını kaybetmeye devam etmektedir.
Aşağıdaki videoda bekleme listesinin nasıl çalıştığını ve neden sürekli değiştiğini açıklıyoruz.
Organ nakli
Pek çok insan, bekleme listesinin en başında yer alan hastanın her zaman ilk sırada olduğunu düşünür. Ancak bu her zaman doğru değildir, çünkü bir organın hastanın vücuduyla uyumlu olması gerekir. Bu noktada kan grubu, yaş, kilo ve doku tipi gibi faktörler önem taşır.
Eğer bir donör organı tam uyum sağlamazsa, vücut organı reddedebilir. Vücut, tıpkı bir virüs veya bakteri gibi, organın tehlikeli olduğunu düşünür. Bağışıklık sistemi nakledilen organa saldırır. Bu durumda organ zarar görür veya düzgün çalışmaz.
"Ailemde böbrek bağışı bir sorun değil."
Ambar bekliyor. Bir arafta yaşıyor, çözümün yani yeni bir böbrek naklinin umuduyla.
Eurotransplant
EurotransplantHollanda'daki donör organ bekleme listelerini yönetir. Bu kuruluş sekiz ülkede faaliyet göstermektedir: Hollanda, Belçika, Almanya, Avusturya, Lüksemburg, Slovenya, Hırvatistan ve Macaristan. Organlar bazen ülkeler arasında takas edilir. Örneğin, Hollanda'dan bir donör organı bazen Belçika'daki bir hastaya gider. Bu durum, bir alıcının organa acil ihtiyacı olduğunda veya organ orada daha uygun olduğunda gerçekleşir. Başka bir seferde ise Hollanda, Belçika'dan bir organ alır. Böylece tüm ülkeler için adalet sağlanmış olur.
Bir organ uygun olduğunda, özel bir bilgisayar sistemi donörün verilerini hastaların verileriyle karşılaştırır. Bu şekilde, organın iyi uyum sağladığı kişilerden oluşan bir liste oluşturulur. Bu süreçte sadece tıbbi veriler önemli değildir. Ayrıca bekleme süresine ve iş birliği yapan ülkeler arasındaki adil dağılıma da bakılır.
Bekleme listesi hakkında sıkça sorulan sorular
Bazı hastalara öncelik veriliyor mu?
Bazen hastalar, acil bir organa ihtiyaç duydukları için bekleme listesinde özel bir statüye alınırlar. Bu, bir kişi çok ağır hastaysa ve ölüm riski altındaysa gerçekleşir. Ayrıca donör organına ihtiyaç duyan küçük bir çocuk da bekleme listesinde bu statüyle yer alır. Uygun bir donör organı bulunduğunda, bu hastalara öncelik verilir. Bunun tam olarak nasıl işlediği, organ türüne göre değişiklik gösterir.
Bir kişi donör organı için ortalama ne kadar beklemelidir?
Bir hastanın bekleme listesinde ne kadar süre kalacağı çeşitli faktörlere bağlıdır. Her organın kendi bekleme listesi vardır. Bu nedenle tüm organlar için bekleme süresi farklıdır. Ayrıca bazı insanlar daha acil durumda oldukları için bekleme listesinde daha üst sıralarda yer alırlar, bu da onların organa daha hızlı ulaşmasını sağlar.
Bunun yanı sıra, organın bekleme listesindeki hasta için iyi bir eşleşme olması önemlidir. Bu süreçte örneğin yaş ve kan grubuna bakılır, ancak diğer tıbbi veriler de önemlidir.